Kooperatif Şirket Nedir?

Bir kooperatifin kuruluşu;  en az 7 ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile olabilmektedir. Ana sözleşmedeki imzaların onaylatılması gerekmektedir. Kooperatifte kurucu olarak kabul edilebilmek için, bireyin ana sözleşmeyi hazırlayıp imzalaması ve gösterilen sermayeyi taahhüt etmesi gerekmektedir.

Kooperatif şirketler, ortakların bir araya gelerek belirli bir işi yapmak, mal veya hizmet üretmek, satmak veya tedarik etmek amacıyla oluşturdukları bir tür işletmedir. Bu tür şirketler, ortakların kar amacı gütmeksizin birlikte çalışması, kazancın ortaklar arasında eşit olarak paylaşılması ve karın dağıtımı ile özelleşir. Bu sayede, kooperatif şirketler, ortakların birlikte çalışarak daha güçlü bir konuma sahip olmasını sağlar ve bu şekilde daha iyi bir ekonomik performans sergiler.

Kooperatif şirketler, farklı sektörlerde faaliyet gösterebilirler. Tarım, üretim, dağıtım, hizmet, eğitim ve sağlık gibi birçok sektörde kooperatif şirketler bulunmaktadır. Özellikle küçük işletmeler ve yerel ekonomiler için önemli bir yere sahip olan kooperatif şirketler, girişimcilerin işbirliği yaparak büyük şirketlere karşı daha rekabetçi olmalarını sağlar.

Kooperatif şirketler, birçok avantajı beraberinde getirir. Ortakların bir araya gelerek bir işletme kurmaları sayesinde, işletmenin maliyetleri düşer. Ortaklar, birbirlerine destek olarak, işletmenin büyümesine ve genişlemesine yardımcı olurlar. Kooperatif şirketler, sürdürülebilirliği teşvik eder ve çevre dostu uygulamaların yaygınlaşmasına da katkı sağlar.

Kooperatif Şirketin Özellikleri

Kooperatif şirketler, Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan bir şirket türüdür ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na göre kurulup faaliyet gösterirler. Ortakların ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan kooperatif şirketler, ortak çıkarları gözetir ve dayanışma ve özveri ile çalışır. Doğru bir yönetimle, kooperatifler hem ortaklara maddi katkı sağlar hem de toplumun kalkınmasına yardımcı olur. Tarım sektörüyle uğraşan toplulukların imece usulüyle toprak işlemelerine ekonomik bir versiyon olan kooperatifler, mesleki faaliyetler, iş yeri inşası, bina yapımı veya kredi sağlama gibi işlemler için kurulabilir. Üretim, tüketim, kredi, konut, iş yeri ve diğer kategorilere ayrılabilirler.

Kooperatif şirketlerin özellikleri, Türk Ticaret Kanunu ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nda belirtilmiştir. Bu özellikler şunlardır:

* Ortakların ihtiyaçlarını karşılamak için kurulurlar.

* Sermaye kısıtlaması yoktur.

* Sermaye, para, taşınır eşya, mülk ve diğer değerlerden oluşabilir.

* Kurumlar, şirketler, dernekler veya vakıflar kooperatif ortaklığına katılabilirler.

* Ortaklık süresiz değildir ve istenildiği zaman ortaklık sonlandırılabilir.

* Kooperatifler süreli veya süresiz olabilirler. Yapı kooperatifleri genellikle sürelidir.

* Kooperatif toplantılarında, ortaklık derecesinden bağımsız olarak her ortak tek bir oy kullanabilir.

* Kooperatiflerin borçlarından doğan sorumluluk, ortağın payı ile sınırlıdır. Ancak ortaklar kararla sınırsız sorumluluk alabilirler.

Kooperatif Şirket Midir?

Kooperatifler, sermaye kuruluşu olduğu için şirket sayılır. Ancak diğer sermaye şirketlerinden farklı olarak, kooperatiflerin işleyişi ve amaçları, ortakların direkt olarak kooperatif çalışmalarından yararlanmalarını gerektirir. Yapı kooperatifine ortak olan biri, ev veya iş yeri sahibi olmak veya ürettiklerini daha fazla kazanç elde etmek için bu ortaklığa girmiştir. Diğer sermaye şirketlerinde ise yalnızca hisse alarak ortaklık elde edilebilir ve hisse sahiplerinin yönetimde söz sahibi olmak için bir bağlantıları olması gerekmez. Kooperatiflerde her zaman herkesin oy hakkı vardır.

Kooperatif şirketlerin ortakları, işletmenin yönetiminde eşit söz hakkına sahiptirler. Bu sayede, ortaklar arasında eşitlik ve adalet sağlanır. Kooperatif şirketler, aynı zamanda çalışanların da ortak olduğu işletmelerdir. Bu da, işletmenin kararlarına katılımın artmasına ve çalışanların motivasyonunun yükselmesine katkı sağlar.

Kooperatif şirketlerin avantajları arasında, ortakların bir araya gelerek daha güçlü bir konuma sahip olmaları, ekonomik performansın artması, işbirliği kültürünün yaygınlaşması, sürdürülebilirlik ve çevre dostu uygulamaların teşvik edilmesi sayılabilir. Bununla birlikte, kooperatif şirketlerin dezavantajları arasında, karar alma sürecinin yavaş olması, ortakların bir araya gelmesinin zor olması, finansman sorunları ve yönetim zorlukları gibi faktörler yer almaktadır.

Kooperatif şirket kurmak için en az 7 kişi gerekmektedir. Bu 7 kişi, ortak bir amaç etrafında toplanır ve ana sözleşmeyi kabul edip imzalarlar. Ardından, ana sözleşme Ticaret Bakanlığı’na verilir ve bakanlık incelemesi sonucunda izin verirse kooperatif Ticaret Sicil’e kaydedilir ve kuruluşu ilan edilir.

Kooperatif Kurulurken Tescil Edilmesi Gerekenler

Kooperatifler Kanunu’nun 3. Maddesi gereği, kooperatiflerin ana sözleşme bilgileri aşağıdaki gibi ilan edilmelidir:

* Ana sözleşme tarihi

* Kooperatifin amacı, konusu ve süresi (varsa)

* Kooperatifin unvanı ve merkezi

* Kooperatifin sermayesi için, nakdi kısmına ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri

* Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu

* Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler

* Kooperatifin temsili ve denetimi nasıl yapılacağı

* Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatifi temsile yetkili kişilerin ad ve soyadları

* Kooperatifin ilanlarının şekli ve yönetim kurulu kararlarının pay sahiplerine nasıl bildirileceği

* Kooperatifin açabileceği şubeler ve bu şubelerin merkezin sicil kaydına nasıl tescil edileceği

Kooperatifin kuruluşunun ticaret siciline tescili ile birlikte sicil müdürlüğü tarafından sicil tasdiknamesi verilir. Sicil tasdiknamesi, bilgilerde değişiklik olmadığı sürece geçerlidir. Tescil edilen bilgiler aynı zamanda ilan edilir.

Kooperatiflerin Tescili ve İlanı

Kooperatiflerin tescili ticaret siciline yapılmaktadır ve tescil talebi ilgililerin talebi üzerine, dilekçe ile yapılmalıdır. Tescil süresi genellikle 15 gün olarak belirlenmiştir. Tescil talep süreci için süre, izin merciinin kuruluş iznini vermesiyle birlikte başlar. Tescil talebine istinaden belgelerin asıllarının örnekleri eklenmelidir.

Tescil başvurusu ile birlikte, aşağıdaki evrakların teslim edilmesi gerekmektedir:

* Kooperatifin ana sözleşmesi

* Kooperatif kuruluş izin yazısı

* Kooperatifin temsil ve ilzama yetki verilen kişilerin, ticaret sicili müdürü huzurunda kooperatif unvanı altında atılmış imza beyannameleri ile gerekli görülen diğer belgeler.

Detaylı bilgi veya tüm dava dosyalarınız için Tuzla Hukuk Bürosu ekibimizi arayarak alanında Uzman Tuzla Avukat ekibimiz ile görüşebilirsiniz.