Ticari Vekil Kimdir?

Ticari vekil, ticari işlerde temsil yetkisine sahip olan kişidir. Bu kişi, bir şirket veya ticari işletmenin adına işlem yapmak, sözleşme imzalamak, vergi beyannamelerini hazırlamak ve diğer işlemleri gerçekleştirmek için atanan kişidir. Ticari vekil, bu işlemleri gerçekleştirirken işletmenin adına hareket eder ve işletmenin hak ve yükümlülüklerini yerine getirir. Ticari vekil, genellikle şirketin yönetim kurulu veya genel müdürü tarafından atanan bir avukat veya diğer profesyonel bir kişi olabilir. Ticari vekil, işletmenin hukuki işlemlerini yönetir ve bu işlemler sırasında işletmenin çıkarlarını korur.

TBK m. 551/1 göre; “Ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin, kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, işletmesini yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişidir.”

Ticari Vekilleri Kimler Atar

Ticari vekiller, bir ticari işletme sahibi tarafından atanan kişilerdir. Ticari işletme sahibi, kendi işletmesini yönetmek veya bazı işlerini yürütmek için bir vekil atayabilir. Bu yetki, ticari işletme sahibinin takdirine bağlıdır ve genellikle sözleşmeler yoluyla düzenlenir.

Sadece bir ticari işletme için atanan ticari vekiller, TBK m. 551/1 kapsamında değerlendirilirler. Ticari işletme olmayan işletmeler adına atanan ticari vekiller, TBK m. 40 ve sonrasında yer alan genel hükümlere uygun hareket etmek zorundadırlar.

Ticari Vekillerin Temsil Yetkisinin Kapsamı ve Sınırlandırılması;

Ticari vekiller, genel yetkili ve sınırlı yetkili olmak üzere iki farklı türde değerlendirilebilir:

Genel yetkili ticari vekiller, ticari işletme sahibinin iradesine bağlı olarak süreli veya süresiz olarak atanabilirler. Genel yetkili ticari vekilin yetkileri, ticari temsilcinin yetkilerine eşit değildir. Sadece olağan işlerle sınırlıdır. Ancak özel yetki verilerek, genel yetkili ticari vekilin normal şartlarda yapamayacağı işler için de yetkili kılınması mümkündür. Olağan işler, “işletmenin günlük olarak yaptığı işlemler” ve “benzer büyüklükteki işletmelerin piyasa telakkileri ve ticari teamüllere uygun olarak, varlıklarını sürdürebilmek için düzenli olarak gerçekleştirdikleri işlemler” olarak tanımlanmıştır.

Sınırlı yetkili ticari vekiller, kendilerine bırakılan iş veya işlemin niteliğine göre belirlenir.

Ticari vekil, TBK m. 551/2 uyarınca, ticari işletme sahibi tarafından açıkça yetkilendirilmedikçe, ödünç para veya benzerlerini alamaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, dava açamaz veya açılmış davayı takip edemez.

Ticari Vekilin Genel Özellikleri

* Ticari vekiller sadece ticari işletmeler için atanabilirler.

* Ticari vekil, tacir adına ödünç para alamaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz ve mahkemelerde taciri temsil edemez, açık bir yetki verilmedikçe.

* Ticari vekilin temsil yetkisi ticaret siciline kaydedilemez.

* Genel yetkili ticari vekiller, sadece işletmenin alışılmış işleriyle temsil yetkisine sahiptirler. Olağanüstü işler için özel yetki verilmesi gerekmektedir. Belirli bir iş ya da işlem için görevlendirilen özel yetkili vekillerin temsil yetkisi ise kendilerine bırakılan işin niteliğine göre belirlenir.

Tacirin yardımcıları arasında yer alan ticari vekil, Türk Borçlar Kanunu’nun 551 ve 552. maddeleri tarafından düzenlenmektedir. Ticari işletmelerin bütün rutin işlerinin ya da belirli bazı işlerin yürütülmesi için atanmış olan ticari vekil, işletmenin tayin türüne göre yetkilendirilir.

Ticari vekil, ticari temsilcinin yetkilerine sahip olmasa da, işletmenin alışılmış tüm işlemlerini yapabilir. Ancak ticari temsilciden farklı olarak, olağanüstü sayılan işlemleri gerçekleştiremez. Hangi işlemlerin olağan hangi işlemlerin olağanüstü olduğu ise, doktrin ve somut olaylar özelinde Yargıtay kararlarıyla belirlenmeye ve bu konuda ortaya çıkan sorunlar çözülmeye çalışılmaktadır.

Detaylı bilgi veya tüm dava dosyalarınız için Tuzla Hukuk Bürosu ekibimizi arayarak alanında Uzman Tuzla Avukat ekibimiz ile görüşebilirsiniz.