Makale İçeriği
Senet nedir ?
Senet nedir diğer bir ismi ile bono, ticari hayatta sıklıkla karşımıza çıkan bir ürün veya hizmet karşılığında belirli bir bedelin ödenmesinin taahhüt edildiği bir evraktır. Senet kanatsız şartsız belirli birşey bedeli ödemeyi vaad etmeyi içerir.
Ticaret Kanununa baktığımızda senet yerine ‘’bono’’ ifadesi kullanıldığını görürüz. Hatta Ticaret Kanunu daha da ileri giderek senet yerine bonoyu ifade etmek için ‘’emre yazılı senet’’ kelimesini de kullanmaktadır. Senette iki taraf bulunmaktadır; Senedi düzenleyen ve kimin lehine düzenlendiyse lehtar olarak senedin taraflarını oluştururlar. Lehtar aynı zaman da senedin ilk hamilinin temsilen kullanılır.
Senedin zorunlu unsurları nelerdir ?
Senedin zorunlu unsurlarını incelerken, senedin diğer belgelerden ayıran unsurlarının bu zorunlu alanlar olduğunu hatırlatmak isteriz. Senedin zorunlu unsurlarını incelerken aynı zaman da şartlarına da değiniyor olacağız. Ticari hayatta sıklıkla kullanıldığını gördüğümüz senet belli bir miktar paranın ödenmesi taahhüdünü içeren, TTK uyarınca sıkı şekil ve şartlarına bağlanmıştır.
Senedin zorunlu unsurlarını sayarken Ticaret Kanununun dilini kullanıp ‘’bono’’ ifadesini daha çok kullanacağız. Senette bulunması zorunlu unsurları;
* Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesinin kullanılması ve senet Türkçe değil de başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelime yazılması şarttır.
* Kayıtsız ve şartsız ödeme vaadi olmalıdır. Senette bedel açıkça ifade edilmelidir.
* Ödeme yeri. Açıkça belirtilmediyse senedin ödeme yeri senedin düzenleme yeri olarak kabul edilir.
* Senet kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adı yazılmalıdır.
* Senedin düzenlenme tarihi ve yeri. Düzenlendiği yer açık bir şekilde belirtilmeyen senet, düzenleyenin adının yanın da yazılmış olan konumda düzenlenen olarak sayılır. Eğer iki yer de gösterilmezse senet hükümsüzdür.
* Senedi düzenleyenin imzası senette olması şarttır.
Senette bedel olarak muhakkak Türk lirası yazması zorunlu değildir. Yabancı para birimi ile de bedel gösterilebilir. Borçlar Kanununda yabancı para borçlarıyla da alakalı bu konuda ödeme için örneğin ‘’Dolar’’ dendiği zaman Amerikan doları mı Kanada doları mı konusunda ve buna benzer uyuşmazlıklar doğduğu zaman ne olacağını Tuzla hukuk bürosu avukatlarımıza danışarak da öğrenebilirsiniz.
Altın üzerine düzenlenmiş senet Ticaret Kanunu açısından geçerli değildir. Altın mal hükmünde değerlendirildiğinden, senette kullanılacak bir birim değildir.
Türk Ticaret Kanuna göre senette zorunlu unsurların bulunmaması halinde;
* “(1) İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776’ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz.
* (2) Vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır.
* (3) Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği konum, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır.
* (4) Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş olarak sayılır.”
Zorunlu unsurlarında eksiklik olması durumunda senet, kambiyo senedi niteliğini kazanamamaktadır. Dolayısıyla kambiyo senetlerine özgü güvencelerden faydalanılması da mümkün olmamaktadır. Bu sebeple senetle işlem yapılırken senedin geçerli unsurları taşıyıp taşımadığının kontrolü çok büyük önem arz etmektedir.
Senet nasıl tahsil edilir?
Senetlerin tahsil edilebilmesi için iki türlü yöntem bulunur. Bunlardan ilki ve en yaygın olanı elden tahsil etme, diğeri ise banka aracılığı ile tahsil etme yöntemidir.
Elden tahsil etme yönteminde alacaklı ve borçlu bir araya gelir ve borçlu şahıs senet üzerinde yazan ödeme miktarını alacaklıya ödeyerek senedi tahsil etmiş olur. Banka aracılığı ile tahsilde alacaklı herhangi bir bankaya giderek senedi bankaya işletir. Alması gereken tutarı bu şekilde tahsil edebilir. Borçlu kişi senet ödeme günü geldiğinde bankaya giderek ödemesi gerek tutarı bankaya verir.
Borçlu insan bu iki şekilde de borcunu ödemiyorsa, hukuki yollara başvurarak senedin tahsili yoluna gidilmelidir. Tuzla avukat telefonunu arayarak büromuzdan detaylı bilgi alabilirsiniz.
Ödenmeyen Senetlerin Tahsili
Ödenmeyen senetler için alacaklı kişi, çeşitli yollarla senedi tahsil edebilir. Bunlar;
* İcra takibi başlatmak,
* Alacaklının borçlu tarafa ihtar çekmesi,
* Banka üzerinden protesto çekmek.
Ödenmeyen senetlerin tahsili konusunda, hangi yol tercih edilirse edilsin, konusunda uzman icra avukatından destek alınmalıdır. Tuzla avukat telefonunu arayarak alanında uzman avukatlarımızdan detaylı bilgi alabilirsiniz.
Senet Avukatı ihtiyacınız için Çelik Hukuk Bürosu ekibimiz ile iletişime geçin.