Makale İçeriği
- Nafaka Nedir?
- Nafaka Türleri
- Nafaka Nasıl Hesaplanır? Belirleyici Ölçütler
- 2026 Yılı Nafaka Miktarları: Yargı Eğilimleri
- Nafaka Hesaplama: Örnek Senaryolar
- Süresiz Nafaka Nedir?
- Nafaka Artırım Davası
- Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
- Nafaka ve Velayet İlişkisi
- Nafaka Davasında Delil Önemi
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
- İlgili Yazılar
Nafaka ne kadar olur sorusunun kanunda belirlenmiş sabit bir yanıtı yoktur. Hâkim, tarafların ekonomik durumlarını, yaşam standartlarını ve çocuğun ihtiyaçlarını değerlendirerek miktarı takdir eder. Bu rehberde Türk hukukunda nafaka türlerini, hesaplama ölçütlerini, 2026 yılı yargı eğilimlerini ve nafakayla ilgili sık sorulan tüm soruları yanıtlıyoruz.
Nafaka Nedir?
Nafaka; boşanma ya da ayrılık kararının ardından ekonomik açıdan zayıf kalan eşe veya müşterek çocuklara bağlanan düzenli maddi yardımdır. Türk Medeni Kanunu’nun 169 ila 182. maddeleri ve 196 ila 201. maddeleri nafakayı düzenler.
Nafaka yalnızca boşanmayla değil; ayrılık kararı, evlilik dışı doğan çocuklar ya da yoksulluk halinde de gündeme gelebilir.
Nafaka Türleri
Tedbir Nafakası
Boşanma davası süresince, karar kesinleşene kadar mahkeme tarafından geçici olarak hükmedilen nafakadır. Dava açılır açılmaz talep edilebilir.
Yoksulluk Nafakası (Eş Nafakası)
Boşanma kararının ardından ekonomik açıdan zor duruma düşen eşe bağlanan nafakadır. Talep eden eşin boşanmada daha az kusurlu olması gerekir. Tam kusurlu eş yoksulluk nafakası talep edemez.
TMK Madde 175 şöyle der: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan süresiz olarak nafaka isteyebilir.”
İştirak Nafakası (Çocuk Nafakası)
Velayet kendisinde olmayan ebeveynin müşterek çocuk için ödemekle yükümlü olduğu nafakadır. Çocuğun 18 yaşına dolmasına kadar ödenir; çocuk öğrenimine devam ediyorsa bu süre uzayabilir.
Yardım Nafakası
Boşanmadan bağımsız olarak, belirli koşullarda akrabalar arasında söz konusu olan nafaka türüdür. Ebeveyn ile çocuk ilişkisi bağlamında da gündeme gelebilir.
Nafaka Nasıl Hesaplanır? Belirleyici Ölçütler
Mahkeme nafaka miktarını belirlerken şu faktörleri değerlendirir.
Nafaka Borçlusunun Geliri ve Mali Durumu
Hâkim, nafaka ödevini üstlenen tarafın aylık net gelirini, sahip olduğu mal varlığını, giderlerini ve geçimini sağlamak zorunda olduğu diğer kişileri inceler.
Nafaka Alacaklısının İhtiyaçları ve Geliri
Nafaka talep eden tarafın kendi geliri, çalışma kapasitesi ve yaşam giderleri değerlendirilir. Kendi geliri olan bir eşin yoksulluk nafakası talebi reddedilebilir ya da düşük tutulabilir.
Çocuğun Yaşı ve İhtiyaçları
Çocuğun barınma, beslenme, sağlık, eğitim ve giyim gibi temel ihtiyaçları esas alınır. Okul çağındaki çocuklar için okul masrafları, kırtasiye ve kurs ücretleri de hesaba katılır.
Evlilik Süresince Yaşanan Yaşam Standardı
Evlilik boyunca sürdürülen yaşam düzeyi, boşanmanın ardından gözetilecek ölçütlerden biridir.
Tarafların Kusur Durumu
Tam kusurlu eş yoksulluk nafakası isteyemez. Ancak iştirak nafakasında kusur belirleyici değildir; velayet hakkına bakılmaksızın çocuğun ihtiyaçları esas alınır.
2026 Yılı Nafaka Miktarları: Yargı Eğilimleri
Kanunda sabit bir tutar belirlenmemiş olduğundan nafaka miktarları mahkemeden mahkemeye farklılaşır. Türkiye yargı pratiğine bakıldığında genel eğilimler şöyle özetlenebilir.
Mahkemeler genellikle nafaka borçlusunun aylık gelirinin yüzde yirmisi ile yüzde otuzu arasını nafaka olarak belirler. Bu oran, tek çocuk için makul kabul edilen alt sınırdır.
Her ek çocuk için nafaka miktarı artırılır; ancak toplam nafaka borçlusunun geçimini tehlikeye atacak düzeye çıkarılamaz.
Mahkemeler nafakayı net asgari ücretin altına indirmeye sıcak bakmaz. 2026 yılında net asgari ücret baz alınarak belirlenen tek çocuk nafakası genellikle 2.000 TL ile 5.000 TL arasında seyretmektedir.
Bu rakamlar yargı kararlarından elde edilen istatistiksel gözleme dayanmakta olup hukuki taahhüt niteliği taşımamaktadır.
Nafaka Hesaplama: Örnek Senaryolar
Senaryo 1: Tek Çocuk, Standart Gelir
Nafaka borçlusunun aylık net geliri 25.000 TL, çocuğun yaşı 6, aylık giderleri 4.000 TL olduğunda mahkemenin takdir edeceği tahmini nafaka 4.000 ile 6.000 TL arasındadır.
Senaryo 2: İki Çocuk, Velayet Annede
Nafaka borçlusunun aylık net geliri 40.000 TL, birinci çocuk 8 yaşında, ikinci çocuk 4 yaşındaysa iki çocuk için toplam tahmini nafaka 8.000 ile 12.000 TL arasındadır.
Senaryo 3: Yoksulluk Nafakası
Evlilik süresi 12 yıl, nafaka talep eden eş çalışmıyor ve 45 yaşındaysa, nafaka borçlusunun geliri 35.000 TL olduğunda tahmini yoksulluk nafakası 4.000 ile 8.000 TL arasındadır.
Bu rakamlar yargı kararlarından elde edilen genel eğilimleri yansıtmaktadır. Hâkim miktarı yukarı ya da aşağı yönde değiştirebilir.
Süresiz Nafaka Nedir?
Yoksulluk nafakası Türk hukukunda süresizdir; yani hâkim aksine hükmetmedikçe ödeme yükümlülüğü devam eder.
Süresiz nafaka şu durumlarda sona erer:
- Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi
- Nafaka alacaklısının ekonomik durumunun düzelmesi
- Nafaka alacaklısının haysiyetsiz hayat sürdüğünün mahkemece tespiti
- Nafaka borçlusunun ödeme gücünü yitirmesi
Süresiz nafakaya itiraz edenler için Türkiye gündemdedir; kanun değişikliği tartışmaları sürmektedir. Güncel yasal düzenleme için avukattan bilgi alınması önerilir.
Nafaka Artırım Davası
Nafaka hükmedildiği andaki ekonomik koşullar esas alınarak belirlenir. Zaman içinde koşullar değiştiğinde artırım talep edilebilir.
Artırım İçin Gerekli Koşullar
TMK Madde 176/4 uyarınca tarafların mali durumunun değişmesi ve hakkaniyetin artırımı gerektirmesi gerekir.
Artırım Davası Süreci
Nafaka alacaklısı sulh hukuk mahkemesine dava açar. Hâkim her iki tarafın güncel gelir belgeleri ve giderlerini inceler, yeni nafaka miktarını belirler.
Uygulamada nafaka artırımı için yaygın kullanılan ölçüt ÜFE ya da enflasyon oranıdır. Taraflar anlaşırsa noter aracılığıyla artırım kararlaştırılabilir; bu durumda dava açılmasına gerek kalmaz.
Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
Nafakayı ödemeyen borçluya karşı icra takibi başlatılabilir. Nafaka alacakları öncelikli alacak statüsündedir; borçlunun mal varlığına ve maaşına haciz uygulanabilir.
Nafaka borcunu kasıtlı olarak ödemeyen kişi hakkında İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca 3 aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir. Bu bir ceza değil; borçluyu ödemeye zorlamaya yönelik geçici bir tedbirdir.
Nafaka ve Velayet İlişkisi
Nafaka ile velayet birbirinden bağımsız kavramlardır. Velayet bir ebeveyne bırakılsa bile diğer ebeveyn çocuğun giderlerine katılmak zorundadır. Velayet değişikliği nafakayı otomatik olarak değiştirmez; ayrı bir dava açılması gerekir. Ortak velayet kararında nafaka miktarı tarafların gelir dengesi gözetilerek belirlenir.
Nafaka Davasında Delil Önemi
Nafaka miktarının doğru belirlenmesi için her iki tarafın gelir belgelerini, kira sözleşmelerini, fatura ve banka ekstrelerini eksiksiz sunması gerekir. Çocuğun okul masrafları, sağlık giderleri ve özel ders ücretleri gibi belgelerin mahkemeye sunulması talep edilen nafaka miktarını destekler. Gelir gizleme durumlarında mahkeme vergi kayıtları ve SGK dökümleri üzerinden araştırma yapabilir.
Sık Sorulan Sorular
Nafaka talep etmek için avukat zorunlu mu? Hayır, zorunlu değildir. Ancak nafaka miktarının doğru belirlenmesi ve artırım haklarının korunması için avukat desteği önerilir.
Nafaka boşanmadan önce talep edilebilir mi? Evet. Dava süresince tedbir nafakası talep edilebilir.
Nafaka ne kadar olur? Kanunda sabit bir tutar yoktur. Hâkim tarafların gelirini ve çocuğun ihtiyaçlarını değerlendirerek takdir eder. Genel eğilim nafaka borçlusunun gelirinin yüzde yirmi ile yüzde otuz arasıdır.
Süresiz nafaka nedir? Boşanma sonrası ekonomik açıdan zayıf kalan eşe bağlanan, yeniden evlenme veya maddi koşulların değişmesine kadar süren nafakadır.
Çocuk 18 yaşını doldurunca nafaka otomatik kesilir mi? Hayır. Çocuk öğrenimine devam ediyorsa nafaka sürebilir; ancak otomatik değildir, mahkeme kararı gerekir.
Nafaka artırım davası nasıl açılır? Sulh hukuk mahkemesine dava dilekçesiyle başvurulur. Tarafların güncel gelir durumu yeniden değerlendirilir.
Nafaka ödenmezse ne yapılır? İcra takibi başlatılabilir. Kasıtlı ödeme yapmayan borçluya tazyik hapsi uygulanabilir.
Yurt dışında yaşayan eşten nafaka alınabilir mi? Evet. Uluslararası icra yolları ve ikili anlaşmalar aracılığıyla nafaka takibi yapılabilir.
Anne mi baba mı nafakayı öder? Velayet kimde değilse nafaka o ebeveyn tarafından ödenir.
Sonuç
Nafaka hesaplaması standart bir formüle dayanmaz. Hâkim tarafların ekonomik durumunu, çocuğun ihtiyaçlarını ve hakkaniyeti gözetir. Bu nedenle nafaka ne kadar olur sorusunun doğru yanıtını almak için somut koşulların bir avukat tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Çelik Hukuk Bürosu olarak Tuzla, Pendik ve İstanbul genelinde nafaka davaları, artırım talepleri ve boşanma süreçlerinde avukatlık hizmeti sunuyoruz.
