Ortak Velayet Nedir? Türkiye’de Nasıl Talep Edilir? 2026

Ortak velayet; boşanmanın ardından her iki ebeveynin çocuğun hayatına ilişkin önemli kararları birlikte almaya devam ettiği düzenlemedir. 2023 yılında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun emsal kararıyla Türkiye’de de ortak velayetin önü açılmış; mahkemeler bu modeli giderek artan sıklıkla uygulamaya başlamıştır. Bu rehberde ortak velayetin ne olduğunu, nasıl talep edilebileceğini ve koşullarını kapsamlı biçimde ele alıyoruz.

Ortak Velayet Nedir?

Ortak velayet; boşanma sonrasında her iki ebeveynin velayet hakkını birlikte kullandığı hukuki düzenlemedir. Klasik velayette çocuk yalnızca bir ebeveynin velayetindeyken ortak velayette her iki ebeveyn de çocuğun eğitim, sağlık, ikamet ve yurt dışına çıkış gibi önemli konularda birlikte karar alır.

Türkiye’de Ortak Velayet

2023 yılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına kadar Türk mahkemeleri ortak velayete oldukça çekingen yaklaşmaktaydı. Bu emsal kararla birlikte ortak velayet, belirli koşullar sağlandığında geçerli bir seçenek olarak kabul görmüştür.

2026 itibarıyla mahkemeler; ebeveynler arasındaki iletişim ve işbirliği kapasitesini, çocuğun üstün yararını ve iki tarafın da çocukla güvenli bağını değerlendirerek ortak velayet kararı verebilmektedir.

Ortak Velayet Koşulları

Mahkemeler ortak velayet kararı verirken şu unsurları değerlendirir:

Ebeveynler arası iletişim: Tarafların birlikte karar alabilme kapasitesi ve işbirliği iradeleri.

Çocuğun üstün yararı: Ortak velayetin çocuğun psikolojik gelişimi açısından ne ölçüde yararlı olduğu.

Coğrafi yakınlık: Ebeveynlerin aynı şehirde ya da birbirine yakın konumlarda yaşaması.

Çocukla bağ: Her iki ebeveynin çocukla güvenli ve sağlıklı bir ilişki içinde olması.

Çatışma düzeyi: Ebeveynler arasındaki çatışmanın ortak velayet kararına engel olup olmadığı.

Ortak Velayet Nasıl Talep Edilir?

Anlaşmalı Boşanmada

Eşler ortak velayeti kendi aralarında kararlaştırıp boşanma protokolüne ekleyebilirler. Hâkim protokolü inceler ve çocuğun yararına aykırı görmezse onaylar.

Çekişmeli Boşanmada

Çekişmeli boşanmada her iki ebeveyn ya da ebeveynlerden biri ortak velayet talep edebilir. Mahkeme gerektiğinde sosyal inceleme raporu alarak ve çocuğun görüşünü değerlendirerek karar verir.

Velayet Değişikliği Davası

Boşanma kararı kesinleştikten sonra da velayet değişikliği davası yoluyla ortak velayet talep edilebilir.

Ortak Velayette Çocuğun Günlük Yaşamı

Ortak velayette günlük bakım genellikle her iki ebeveynin mutabık kaldığı bir takvime göre paylaşılır. Hafta içi-hafta sonu, iki haftalık döngüler ya da mevsimsel düzenlemeler yaygın modellerdir. Çocuğun okul hayatı ve sosyal çevresi bu takvimin oluşturulmasında gözetilmelidir.

Ortak Velayet ile Kişisel İlişki Kurma Farkı

Kişisel ilişki kurma; velayet hakkı olmayan ebeveynin çocukla belirli aralıklarla görüşmesidir; karar alma süreçlerine katılımı içermez. Ortak velayet ise her iki ebeveynin de önemli kararlarda söz sahibi olduğu kapsamlı bir düzenlemedir.

Nafaka ve Ortak Velayet

Ortak velayet nafakayı otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Mahkeme; ebeveynlerin gelirlerini ve çocukla geçirdikleri süreyi dikkate alarak nafaka miktarını belirler. Eşit zaman paylaşımında nafaka düşebilir ya da sıfırlanabilir.

Ortak Velayetin Avantajları

Çocuğun her iki ebeveynle aktif ilişkisini sürdürmesi, her iki ebeveynin de sorumluluğu paylaşması ve çocuğun psikolojik gelişimi açısından sağlıklı bir model oluşturması başlıca avantajlar arasında sayılabilir.

Ortak Velayetin Zorlukları

Ebeveynler arasında yoğun çatışma varsa ortak velayet işlevsiz hale gelebilir. Bu nedenle mahkemeler ortak velayet kararı vermeden önce tarafların bu modeli sürdürebilecek kapasitede olup olmadığını dikkatle değerlendirir.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye’de ortak velayet mümkün mü? Evet. 2023 sonrasında Yargıtay içtihatlarıyla ortak velayet geçerli bir model olarak kabul görmektedir.

Ortak velayet için ebeveynlerin anlaşması şart mı? Anlaşmalı boşanmada her ikisinin rızası aranır; çekişmeli boşanmada mahkeme tek taraflı olarak ortak velayete hükmedebilir.

Ortak velayet nafakayı etkiler mi? Evet. Eşit zaman paylaşımında nafaka düşebilir ya da sıfırlanabilir; ancak her dava ayrıca değerlendirilir.

Ortak velayette çocuk kiminle yaşar? İki ebeveynin mutabık kaldığı takvime göre her iki ebeveynle dönüşümlü yaşar.

Sonuç

Ortak velayet, çocuğun her iki ebeveynle sağlıklı ilişkisini sürdürmesine imkân tanıyan önemli bir düzenlemedir. Başarılı olabilmesi için ebeveynler arasında işlevsel bir iletişim ve işbirliği gerekmektedir.

Çelik Hukuk Bürosu olarak Tuzla, Pendik ve İstanbul genelinde velayet davaları ve ortak velayet talepleri konusunda avukatlık hizmeti sunuyoruz.

İlgili Yazılar

• Velayet Davası Nasıl Açılır?
• Nafaka Ne Kadar Olur?
• Boşanmada Mal Paylaşımı

Ortak Velayetin Uygulamasında Karşılaşılan Güçlükler

Ortak velayet teoride ideal görünse de uygulamada pek çok zorluk ortaya çıkabilir. Ebeveynlerin yaşam yerleri uzaklaştığında çocuğun okul hayatı olumsuz etkilenebilir. Ebeveynler arasındaki karar alma süreçlerinde anlaşmazlık çıkması halinde çocuk çatışma ortamına maruz kalabilir. Bu nedenle ortak velayet kararından önce tarafların bir uzman ya da arabulucu eşliğinde ebeveynlik planını titizlikle hazırlaması önerilir.

Ebeveynlik Planı (Parenting Plan) Nedir?

Ebeveynlik planı; ortak velayet düzenlemesinde her iki ebeveynin çocukla geçirecekleri zamanı, karar alma süreçlerini, olağanüstü durumlarda nasıl hareket edileceğini ve iletişim kurallarını belirleyen kapsamlı yazılı bir belgedir. Türkiye’de zorunlu olmamakla birlikte mahkemeler tarafından giderek daha fazla talep edilmekte ve olumlu değerlendirilmektedir.

Ortak Velayette Hukuki Yardımın Önemi

Ortak velayet talepleri ve düzenlemeleri; anlaşmalı boşanmada dahi, protokolün dikkatle hazırlanmasını gerektiren karmaşık bir süreçtir. Her iki ebeveynin de bağımsız olarak avukattan görüş alması, ileride ortaya çıkabilecek yorum farklılıklarının ve anlaşmazlıkların önüne geçer. Çelik Hukuk Bürosu olarak ortak velayet süreçlerinde ebeveynlerin haklarını ve her şeyden önce çocuğun üstün yararını ön planda tutarak hizmet sunmaya devam ediyoruz.

Ortak Velayette Çocuğun Yararının Ön Planda Tutulması

Ortak velayet kararlarında mahkemenin tek ve mutlak ölçütü çocuğun üstün yararıdır. Ebeveynlerin ekonomik durumu, sosyal çevresi ya da bireysel tercihleri değil; çocuğun duygusal gelişimi, sosyal bağları ve istikrarlı yaşam düzeni belirleyicidir. Bu nedenle ortak velayet talep eden ebeveynlerin, mahkemeye çocukla olan güçlü ilişkilerini ve birlikte karar alabilme kapasitelerini somut biçimde ortaya koymaları büyük önem taşır.

Ortak Velayet Talebinde Pratik Öneriler

Ortak velayet talep eden ebeveynler için şu öneriler öne çıkar: çocukla geçirdiğiniz zamanı kayıt altına alın; okul toplantıları, doktor randevuları gibi ebeveynlik sorumluluklarını belgelendirin; diğer ebeveynle iletişiminizin olumlu ve işbirlikçi olduğunu gösterecek yazışmaları saklayın; gerekirse bir aile arabulucusundan ya da psikologdan destek alın. Tüm bu hazırlıklar hem anlaşmalı hem de çekişmeli boşanmada ortak velayet kararının güçlü gerekçesini oluşturur. Çelik Hukuk Bürosu olarak ortak velayet süreçlerinde ailelere kapsamlı hukuki destek sunmaktayız.

Çocuğun Görüşünün Ortak Velayete Etkisi

Türk Medeni Kanunu uyarınca idrak çağına gelmiş çocuğun görüşü hâkim tarafından alınır. Ortak velayet davalarında mahkeme, özellikle 8 yaş ve üzerindeki çocukların velayet tercihine ve her iki ebeveynle ilişkisine dikkat eder. Ancak çocuğun görüşü hâkimi bağlamaz; yalnızca dikkate alınan bir etkendir. Çocuğun bir ebeveyn tarafından yönlendirildiğine dair belirtiler mahkeme tarafından olumsuz değerlendirilir.

Sosyal İnceleme Raporu

Mahkeme, ortak velayet ya da velayet değişikliği davalarında çoğunlukla sosyal hizmet uzmanlarından sosyal inceleme raporu talep eder. Bu raporda her iki ebeveynin yaşam koşulları, çocukla ilişkileri ve ebeveynlik kapasiteleri değerlendirilir. Rapor hâkim için son derece önemli bir referans kaynağıdır; bu nedenle inceleme ziyaretlerine hazırlıklı olmak büyük önem taşır.

Ortak Velayetin Geleceği

Türkiye’de ortak velayet uygulaması her geçen yıl daha yaygın hale gelmektedir. Yargıtay içtihatları ve sosyal politikalardaki dönüşüm, her iki ebeveynin çocuğun hayatında aktif rol oynamasını destekler yönde gelişmektedir. Bu eğilim önümüzdeki yıllarda daha da güçlenmesi beklenen bir süreçtir. Ortak velayet talep eden ya da mevcut velayet düzenlemesini değiştirmek isteyen ebeveynlerin güncel hukuki gelişmeleri takip etmesi ve deneyimli bir aile hukukçusundan destek alması büyük önem taşımaktadır. Çelik Hukuk Bürosu olarak velayet davalarında ailelerin yanında yer almaktan memnuniyet duyarız.

Neden Uzman Avukata İhtiyaç Duyulur?

Ortak velayet talepleri; sosyal inceleme süreci, çocuğun görüşünün alınması, ebeveynlik planının hazırlanması ve mahkeme sürecinin yönetilmesi gibi çok katmanlı bir yapı içerir. Her aşamada doğru adımları atmak ve mahkemeye güçlü bir savunma sunmak için deneyimli bir aile hukuku avukatıyla çalışmak büyük avantaj sağlar. Çelik Hukuk Bürosu olarak ortak velayet süreçlerinde ailelere kapsamlı destek veriyoruz.

Ortak velayetin uygulanabilmesi için gerekli koşulları gerçekçi biçimde değerlendirmek ve çocuğun üstün yararını her şeyin önünde tutmak, sağlıklı bir sürecin temelidir.

Ortak velayet uygulamasının Türkiye’de giderek yaygınlaştığı bu dönemde, güncel içtihatlar ve koşullarınız hakkında bilgi almak için Çelik Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz. Tuzla, Pendik ve İstanbul genelinde velayet davalarında uzman kadromuzla hizmet veriyoruz. Ortak velayet talepleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Uzman kadromuzla Anadolu Yakası genelinde velayet ve boşanma davalarında müvekkillerimizin yanındayız. Çelik Hukuk Bürosu olarak Tuzla ve Anadolu Yakası genelinde müvekkillerimize kapsamlı ve güvenilir hukuki hizmet sunmaya devam ediyoruz. Hukuki süreçlerin her aşamasında bilgi ve deneyimimizle yanınızdayız.